مبلغ کل سبد خرید

0 تومان

سبد خرید شما خالی است یا موجودی محصول مورد نظر شما به اتمام رسیده است

مشاهده سبد خرید
0  

«نجاری فقط یک کار نیست، هنر است. هنری که از یک درخت، زیباترین آثار هنری را به وجود می آورد؛ چیزی که می گذاری در خانه و ازش لذت می بری» این ها را بهروز می گوید و وقتی با طیب خاطر حاضر می شود جلوی دوربین بایستد، مطمئن می شوی که به کارش، به کارگر بودنش و نقش داشتنش در تولید کشور افتخار می کند. او البته در داشتن این احساس تنها نیست و پشت این ریسک هر روز و سروکله زدن با تیغ برش، اره و ... عشقی وجود دارد. عشق به بیرون آوردن منبت های ظریف و سطوح منحنی صیقل خورده اما استوار، از دل الوارهای بی قواره. به مناسبت روز کارگر به یکی از کارخانه های فعال صنعت مبلمان سری زده ایم تا در گفتگویی با کارگران و مدیران به دغدغه های واقعی آنان نزدیک تر شویم؛ دغدغه هایی از جنس دلسوزی برای وطن.

کارخانه تولید مبلمان کلاسیک
کارخانه تولید مبلمان کلاسیک

سهم هشت درصدی صنعت مبلمان از اشتغال

 

جاده آبعلی، بعد از جاجرود روبروی پردیس، اگر گذرتان به این مسیرها افتاده باشد از چند کیلومتر مانده به شهرک صنعتی خرمدشت حتما بیلبوردهای فروشگاه های مبلمان توجه تان را به خودش جلب کرده است. اینجا یکی از مراکز اصلی تولید مبلمان در تهران و مقصد ما -یکی از واحدهای این مرکز- است. گفتگو را در اتاق ساده و کوچک مدیریت در ورودی کارخانه «نامیرا» و با مدیران شروع می‌کنیم؛ مجید نجفی 60 سال سابقه کار در این صنعت را دارد و رضا نجفی نیز نزدیک به دو دهه است که جا پای ‌پدر گذاشته است. در این گفتگو و پیش از ورود به سالن های تولید پدر و پسر هر دو اطلاعات و تجربیات شخصی‌شان از صنف کارگران چوب و درودگران را گشاده رویانه در اختیارمان گذاشته اند.
 

بیش از 500 هزار نفر به طور مستقیم و غیرمستقیم در صنعت مبلمان ایران مشغول به کار هستند. این صنعت سهمی هشت تا ده درصدی از اشتغال کشور را به خود اختصاص داده است. درصدی که به شدت در خور توجه است. اکثر واحدهای تولیدی این صنعت در شهرهای تهران، قم، همدان، تبریز، مشهد، شیراز و اصفهان و استان همدان واقع شده که البته در تهران به تنهایی نزدیک به 4500 واحد کوچک و 500 کارخانه فعال است. واحدهایی که در رسته های مبلمان خانگی، اداری، ماشین آلات و فروش فعالیت می کنند.

فرز کاری
فرز کاری
برش کاری
برش کاری

صنعت چوب مخاطره آمیزترین صنعت دنیا


اتفاقی که دنبالش هستیم اما چند قدم آنسوتر از اتاق مدیریت و پشت درهای آهنی کارگاه در حال رخ­ دادن است. کار از ساعت هشت و نیم صبح شروع شده و دو ساعت زمانی کافی است برای اینکه به محض ورود به سالن برش خاک نرم و نادیده اره چوب ها بنشیند روی لباس ها. قطعه چوب هایی که رطوبتشان گرفته و خشک شده در ابتدا راهی این سالن یعنی واحد برشکاری می شوند. در این سالن بهروز را به گفتگو دعوت کردیم که 15 سال است نجاری می کند. بهروز کار را از کارگری ساده شروع کرده و حالا صفحات بزرگ چوب مثل موم توی دستانش فرز می خورد و صاف می شود. حواسش هست که حضور ما تمرکزش را به هم نزند و برای گفتگو دستگاه را خاموش می کند، و خرده چوب ها را از لابه لای فر موها می تکاند و با خنده و انگار نه انگار که دارد از مخاطرات کارش حرف می زند می گوید: «از کار بگویم؟ از چه چیزش بگویم؟ از زیان آور بودنش؟ اینکه ممکن است با یک بی احتیاطی عضو بدنت را از دست بدهی؟ اینکه ساعت کاری‌ اش زیاد و فشار کارش بالاست. بله اگر از کارت لذت نبری که نمی توانی درست انجامش دهی اما من فکر می کنم نجاری از خیلی از مشاغل دیگر خطرناکتر و سختتر است.»
 

صنعت چوب (به طور ویژه درخت بری و چوب بری) به لحاظ کمّی و تعداد حوادث، مخاطره آمیزترین صنعت شناخته شده در جهان است. –صنعت برق به لحاظ شدت آسیب جایگاه اول را داد. - کافی است به دنبال تصویری از نجاران در اینترنت بگردید تا با شمار زیادی از کاریکاتورهایی روبرو شوید که انگشت های قطع شده نجاران را نشانه گرفته اند. «دستش را رنده برده، فرز گرفته، تیغ برش انگشتش را زده» این ها جملات و اصطلاحاتی هستند که کارگران صنعت چوب را به یاد چندین و چند تصویر و خاطره تلخ می اندازد. برای اکثرشان حرف زدن از این خاطرات عادی است. حتی اگر گربیان خودشان را نگرفته باشد حتما شاهد چنین صحنه هایی بوده اند.

رویه کوبی
رویه کوبی
مونتاژ کلاف
مونتاژ کلاف

روز کارگر هم روزی است مثل باقی روزها

 

از سختی ها که می گذریم وقتی صحبت از «روز کارگر» به میان می آید لبخند بهروز به قهقهه تبدیل می شود. «روز کارگر در ایران برای کارگر با روزهای دیگر فرقی ندارد. بقیه جاها را نمی دانم. ولی در ایران که اینطور است. ما اگر روز کارگر بیاییم سرکار حقوق آن روز را دوبرابر می گیریم. تنها حسنش برای ما فقط این است.» بخش ماشین کاری را با انواع دستگاه های شیار زنی، ابزار خوری، اره مویی هایی مشبک زن را پشت سر می گذاریم. در سالن مونتاژ کارگران مشغول سوراخ زنی، قطع زنی، نصب روکش و مونتاژ کلاف های مبلمان هستند. صدای ریتمیک منگنه کردن قطعات، رفت و برگشت قلم و مو، چسب و بالا رفتن و آمدن دستگاه پرس سمفونی را شکل داده که بر خلاف سالن های قبل آزاردهنده نیست. گواه مدعا هم اینکه کارگران این سالن گوشی ها را درآورده اند. اینجا با آقای کریمی حرف می زنیم کسی که عمرش را در این صنعت سپری کرده است «من سی سال است تو این کار هستم و به چشم دیده ام که اوضاع این صنعت روز به روز بهتر شده. سابق ما سنتی کار می کردیم دستگاه هایمان قدیمی بود. خطر زیاد بود اما الان فشار کار کمتر شده و شرایط کاری سال به سال بهتر شده. امروز کارگر اگر آسیب ببیند از بی احتیاطی خودش است.»
 

صنعت چوب ایران در دو دهه اخیر شاهد پیشرفت چشمگیری در ابزارآلات و تکنولوژی بوده است. تقریبا اکثر مراحل تولید تا پیش از مونتاژ را می توان به ماشین آلات سپرد. دستگاه ها حفاظ گذاری شده و تغذیه بسیاری از آن ها اتوماتیک انجام می شود. به این معنی که خود دستگاه قطعات را برمی دارد و می گذارد و خطرات ناشی از  انجام این کار توسط کارگر را کاهش می دهد. طرح های منبت کاری چه بر روی یک سطح باشند و چه در چهارطرف چوب با توجه به برنامه ای که به دستگاه داده شده در طول چند ساعت با ظرافت و به آرامی اجرا می شوند و این اتفاق ظرفیت تولید به ازای هر کارگر را نیز افزایش داده است.

روکش کاری
روکش کاری

کار راحتتر شده زندگی نه!


«هر روز روز کارگر است!» کریمی این را می گوید چون باور دارد که کارگران این صنعت کاردرست هستند و دارند تولید کشورشان را به پیش می رانند. اما آیا قدرشان دانسته می شود؟ «وضعیت کار بهتر شده اما وضعیت کارگری سال به سال دارد بدتر می ­شود. دخل و خرج کارگر دیگر جور نمی­ شود. سابق اگر کارگر ده هزار تومان حقوق داشت، دو هزار تومانش را پس انداز می کرد اما الان باید چیزی هم بگذارد روی حقوقش، خرج زندگی دهد. صنعت ما کمتر از ایتالیا، فرانسه و... ندارد. کارگرهای ما خیلی باتجربه هستند. استادکارهای ما چیزی کم از غربی ها ندارند. برای من دردآور است که در نمایشگاه ها کار ترک و آلمانی می آید. ما تولید کننده ایم، پس می توانیم مقایسه کنیم و واقعا می بینیم کار ما بهتر است. اوضاع ما هم بهتر می شود، به شرطی که دولت جلوی واردات را بگیرد.»
 

اکثریت واحدهای تولیدی مبلمان، واحدهای کوچک و کارگاهی هستند که به صورت سنتی فعالیت می کنند. این کارگاه ها هم به لحاظ فرهنگی و هم از جهت توان مالی کمبودهایی دارند که به سبب آن ممکن است حقوق کارگران را به طور کامل رعایت نکنند. از جمله پرداختن حق اولاد، عیدی، بن، بیمه شغلی و ... . از این جهت کارگران، نیازمند آگاهی از حقوق خود و کارفرمایان نیازمند آموزش هستند. در بحران های اقتصادی مانند شرایط دو سال اخیر، واحدهای کوچکتر بیشتر در معرض تعطیلی بوده اند و بالطبع کارگران شاغل در آن ها نیز با بیکاری دست به گریبان. در کشور ما مبلمان جزء کالاهای لوکس سبد خرید خانواده ها محسوب می شود. در چنین شرایطی مردم معمولا ترجیح می­ دهند مبلمانشان را تعمیر کنند و خیلی کمتر سراغ تعویض مبلمان می روند. از منظر شرایط اجتماعی و اقتصادی نیز می توان به این نکته اشاره کرد که بازار مبلمان به میزان ازدواج و تولد در جامعه وابسته است و نرخ این دو پدیده نیز در کاهش خرید مبلمان موثر است. از طرف دیگر فراز و نشیب های سیاسی در جامعه به ویژه سیاست خارجی بر فعالیت تجاری صنعت مبلمان اثر منفی می گذارد. باوجود اینکه پس از کاهش ارزش پول ملی قیمت نهایی تولیدات داخلی ایرانی کمتر از تولیدات خارجی است و از این منظر حتی توان رقابت با کالای چینی را دارد و با وجود کیفیت بالای مبلمان ساخت ایران، این صنعت دسترسی به بازارهای جهانی نداریم. صادرات به صورت پراکنده و ساختارنیافته و موردی انجام می شود اما صادرات پایدار به لحاظ عدم امکان انتقال پول میسر نیست و بازاریابی کردن کار دشواری است.

پرداخت منبت ها پس از خروج قطعه از دستگاه سی ان سی
پرداخت منبت ها پس از خروج قطعه از دستگاه سی ان سی
ساخت نمونه منبت توسط استاد منبت کاری
ساخت نمونه منبت توسط استاد منبت کاری

فروش هنر ایرانی به نام فرانسوی


سالن سی ان سی را که پشت سر می‌ گذاریم به واحدهای هنری کارخانه می رسیم جایی که استاد کرمی منبت کار مشغول طراحی نقوش جدید است. او اما درباره رقابت ایران با محصولات غیرایرانی نظر دیگری و دغدغه متفاوتی دارد «من سی سال است که منبت کارم، تمام این نقوش را خودم طراحی می کنم اما اتفاق تعجب برانگیز این است که کار من اگر گفته شود این کار ایرانی است، کسی آن را نمی خرد. حتما باید اسم طرح فرانسوی یا ایتالیایی رویش باشد.»
 

در طراحی مبلمان سه نوع طراحی چه به لحاظ فرمی و چه عملکردی رایج است. تعدادی از محصولات همیشه نمونه و به قول معروف کپی برداری از یک طرح خارجی هستند. محصولات دیگر با الهام از نمونه های خارجی طراحی می شوند و دسته ای که به صورت کامل از اول تا اخر توسط طراحان داخلی طراحی می شوند. استفاده از این سه روش چه در مورد طراحی فرم کلی مبل و محصول و چه در طراحی جزئیات و تزئینات مبلمان مصداق دارد. اما بسیاری از طرح ها با اینکه اصالتی ایرانی دارند، برای فروش بهتر و جلب توجه مشتری نام غربی به خود می گیرند. در این مرحله از تولید نیز پیشرفت تکنولوژی به کمک آمده است. اسکن سه بعدی از نمونه های طراحی شده گرفته می شود و پس از انتقال و اجرا توسط سی ان سی، قطعه دوباره به دست صنعتگران سپرده می شوند برای پرداخت نهایی.

سالن مونتاژ
سالن مونتاژ

آموزش هنوز سینه به سینه است

 

سالن مونتاژ قطعات بزرگتر آخرین سالن است. در اینجا به سراغ یکی دیگر از کارگران می رویم که کار نجاری را از نوجوانی شروع کرده، «زمان مدرسه تابستان ها میرفتم نجاری، نجاری را خیلی دوست داشتم. تا اینکه ترک تحصیل کردم و شد شغلم.» سکوت معنادار او وقتی از دغدغه هایش می پرسیم چند ثانیه ای طول می کشد. نگاهش را می دزد و می دوزد به تل چوب های برش نخورده انتهای سالن. «از مشکلات کارگر اگر بخواهم بگویم یک صبح تا شب طول می کشد». برای همین ترجیح می دهد سکوت را ادامه دهد.
 

برخلاف پیشرفتی که در تکنولوژی شاهدش بودیم، تربیت و آموزش نیروی انسانی همچنان به سیستم سنتی انجام می پذیرد و جذب کارگران به شیوه گذشته است. فارغ التحصیلان دانشگاهی به لحاظ تجربه عملی انتظارات صنعت را برآورده نمی کنند و اطلاعات تئوریشان نیز غالبا در صنعت قابل اجرا نیست. آموزشگاه های فنی حرفه ای هم نتوانسته اند چندان کمکی به صنعت مبلمان کنند. آموزش سنتی به این شکل است که کارگران به عنوان کارگر ساده یا پادو وارد کار می شوند و بعد از ارتقاء و رشد مهارت های فردیشان به کارگر ماهر و استادکار تبدیل می شوند. در این صنعت کارگران عموما چند مهارته هستند و این مهارت ها به «چوب بری»، «ماشین کاری»، «مونتاژ کاری»، «رنگ کاری»، «خیاطی»، «رویه کوبی» و «منبت کاری» تقسیم می شوند.

مجید و رضا نجفی مدیران نامیرا
مجید و رضا نجفی مدیران نامیرا
در سالن انبار خام مونتاژ بعد از رنگ کاری در آنجا انجام می شود؛ آخرین مرحله فرآیند تولید. برمی گردیم به همان اتاق کوچک ورودی کارخانه. جایی که مجید نجفی از خاطراتش برایمان می گوید. خاطراتی از روزهای سال 1336 زمانی که خودش کارگر کارگاه نجاری بود. 
کلیه حقوق این مطلب متعلق بهخوگر است
avatar

امتیاز شما

 سوالی دارید!؟ 021-61925

khooger
telegram